Poliüretan parçalarda yanlış sertlik seçimi, sahada en sık karşılaştığımız arıza nedenlerinden biridir. Aynı geometrideki bir tekerlek, 70 Shore A yerine 95 Shore A dökülürse zemini kırabilir; tersi durumda ise birkaç haftada ezilip deforme olur. Bu rehber, 1998'den beri poliüretan döküm yapan ekibimizin sertlik seçiminde kullandığı pratik yaklaşımı özetler.
Shore Sertliği Nedir?
Shore sertliği, bir durometre ucunun malzemeye batma direncini ölçer. Elastomerler için Shore A skalası kullanılır; 0 en yumuşak, 100 en sert değerdir. 95 Shore A üzerindeki ürünlerde Shore D skalasına geçilir. Beray Makina olarak poliüretan ürünlerimizi 30-98 Shore A aralığında, uygulamaya göre formüle ediyoruz.
30-98 Shore A Aralığında Ne Değişir?
30-50 Shore A (yumuşak): Maksimum darbe emme ve yüzey koruması. Titreşim takozları, darbe emici tamponlar, hassas yüzey taşıyan hatlardaki destek yastıkları bu aralıktadır.
55-70 Shore A (orta): Genel amaçlı tekerlekler, konveyör makara kaplamaları ve iz bırakmaması gereken temas yüzeyleri. Esneklik ile yük taşıma dengesinin en iyi olduğu bölgedir.
75-85 Shore A (sert): Yüksek yüklü forklift ve transpalet tekerlekleri, sıyırıcılar, kılavuzlar. Aşınma direnci artar, sönümleme azalır.
90-98 Shore A (çok sert): Dilme tekerlekleri, baskı yayları, kalıp içi destek parçaları. Neredeyse rijit davranır; kesme ve form verme uygulamalarında tercih edilir.
Uygulamaya Göre Hızlı Seçim
Tekerlek: Zemin hassasiyeti yüksekse 65-75, yük öncelikliyse 80-92 Shore A. Merdane kaplama: Temas baskısı ve iz istenmemesine göre 60-85 arası; detaylar için merdane kaplama sayfamıza bakabilirsiniz. Baskı yayı ve takoz: Yay etkisi isteniyorsa 85-95, titreşim sönümü isteniyorsa 40-60 Shore A.
Sık Yapılan 3 Hata
1. "En sert = en dayanıklı" varsayımı: Sertlik arttıkça kesilme-yırtılma direnci her zaman artmaz; darbeli yüklerde orta sertlikler daha uzun ömürlüdür.
2. Sıcaklığı ihmal etmek: Poliüretan -45°C ile +80°C aralığında çalışır; sıcak ortamda sertlik düşer, soğukta artar. Fırın önü uygulamalarında bir kademe sert seçim yapılmalıdır.
3. Dinamik yükü statik gibi hesaplamak: Sürekli baskı altında çalışan parçalarda kalıcı deformasyonu (compression set) düşük formüller gerekir; bu, sertlikten bağımsız bir reçete konusudur.
Uygulamanıza en uygun sertliği birlikte belirleyelim: Beray Makina, 30-98 Shore A aralığında özel döküm poliüretan üretir. +90 (224) 411 03 24 | beray@beraymakina.com